Festiwal Deszczowa Poezja w Pszczynie i Goczałkowicach. Gwiazdą Andrzej Seweryn

Poezja podczas Deszczowej Poezji nie zamyka się między kartkami książek ani w czterech ścianach. Przez pięć festiwalowych dni była obecna w różnych miejscach Pszczyny i Goczałkowic-Zdroju - podczas spotkań z autorami, koncertów, warsztatów i wydarzeń, które łączą literaturę z innymi dziedzinami. Tegoroczna edycja ponownie zaprosiła do spotkania zarówno z uznanymi twórcami, jak i autorami związanymi z naszym regionem.

To festiwal, który chce być blisko ludzi i codzienności. Dlatego jego wydarzenia wychodzą poza tradycyjne miejsca związane z literaturą. Poezję można było spotkać m.in. w pszczyńskim skansenie, goczałkowickim uzdrowisku, centrum przesiadkowym czy Starostwie Powiatowym w Pszczynie. Każde z tych miejsc stało się na chwilę przestrzenią dla słowa - czasem tego dobrze znanego, a czasem odkrywanego po raz pierwszy. Zapraszamy do przeczytania relacji z każdego festiwalowego dnia!

Na finał - trzy spotkania autorskie i koncert w niedzielę

Poezja w interpretacji autorów nabiera szczególnego wymiaru. Podczas niedzielnych spotkań w kawiarni Weranda w goczałkowickim uzdrowisku publiczność miała okazję usłyszeć wiersze Jacka Podsiadły, Jakuba Kornhausera i Edwarda Pasewicza, a także poznać bliżej ich twórczość. Spotkania odbyły się w ostatnim dniu IV Festiwalu Deszczowa Poezja w Goczałkowicach-Zdroju.

Każdy z poetów ma własny styl i indywidualne podejście do literatury. W twórczości Jacka Podsiadły istotną rolę odgrywają rytm i osobisty sposób opisywania doświadczeń. Jakub Kornhauser eksperymentuje z językiem i poetycką formą. Edward Pasewicz, który jest również kompozytorem, łączy poezję z muzyczną wrażliwością. Podczas spotkań poeci czytali swoje utwory, a rozmowy prowadzone przez Jakuba Pieczkę pozwoliły publiczności bliżej poznać ich twórczość.

Poezja pojawiła się również w przestrzeni. W ramach festiwalowego deszczowania Edward Pasewicz odsłonił fragment swojego wiersza na chodniku, natomiast Jacek Podsiadło pozostawił swój utwór deszczowi, by to natura zdecydowała o momencie jego odsłonięcia.

Ostatnim wydarzeniem IV Festiwalu Deszczowa Poezja był koncert Łukasza Brudka z zespołem. Piosenki Agnieszki Osieckiej, pełne poetyckich słów i emocji, dopełniły program tegorocznej edycji.

Na finał uczestnikom, poetom, artystom, współorganizatorom i wszystkim osobom zaangażowanym w przygotowanie wydarzenia podziękowali starosta pszczyński Grzegorz Wanot, przewodniczący Rady Powiatu Paweł Sadza, wicestarosta Damian Cieszewski, dyrektor Miejsko-Powiatowej Biblioteki Publicznej Teresa Musik i pomysłodawcy festiwalu - Kinga Pławecka-Bratek i Jakub Pieczka.

Sobota z poezją śpiewaną, spotkaniami autorskimi i deszczowaniem wierszy

Poezja śpiewana, aktorskie interpretacje wierszy, rozmowy o literaturze i poetycki performans z malowaniem na żywo - sobota, 10 października, była kolejnym dniem IV Festiwalu Deszczowa Poezja w Pszczynie.[/b]

Dzień rozpoczął się od "Poetyckiego lunchu" w Centrum Przesiadkowym. Przy kawie, herbacie i croissantach uczestnicy wysłuchali zespołu pod kierownictwem Renaty Zborowskiej oraz aktorów ze Stowarzyszenia "take tam...". Artyści zaprezentowali teksty poświęcone deszczowi oraz wybrane fragmenty twórczości tegorocznych gości festiwalu.

Jednym z punktów sobotniego programu było spotkanie z Anouk Herman - pisarką, poetką, redaktorką, Ślązaczką i badaczką literatury współczesnej, laureatką Nagrody Literackiej Gdynia za tom poetycki "Silesian Gothic" (2025). Rozmowę poprowadził Kuba Pieczka, a jej tematem była również najnowsza powieść autorki, "Pterodaktyl".

Anouk Herman opowiadała o swojej relacji z poezją i prozą. Jak przyznała, poezja pozostaje jej szczególnie bliska, a spotkania poświęcone tej formie twórczości sprawiają jej wiele radości. Próba wymyślenia poezji na nowo była dla niej ważnym impulsem twórczym. - Poezja zawsze dobrze mi się kojarzy. Cieszę się na spotkania autorskie związane z poezją - mówiła pisarka.

Po rozmowie przyszedł czas na festiwalowe "deszczowanie". Anouk Herman, korzystając z konewki, odsłoniła cytat ze swojego wiersza, wcześniej naniesiony specjalną farbą hydrofobową na chodniku przed Centrum Przesiadkowym. Wystarczyło polać wodą odpowiednie miejsce, by ukazały się słowa: "Nie jesteśmy stworzone przez warunki bytu, by przedkładać strach ponad zakochanie". To kolejny wiersz, który w ramach Festiwalu Deszczowa Poezja można odkryć na chodniku dopiero wtedy, gdy spadnie na niego deszcz.

W nastrojowy wieczór wprowadziła publiczność Domka Skotarek, poetka i twórczyni spoken word, która wypełniła Centrum Przesiadkowe swoimi fanami.

Spotkanie pod hasłem "Będzie na podmiot. Tu się zadzieje poezja i malowanie na żywo" było okazją do wysłuchania wierszy i poznania historii powstawania tomiku "Będzie na podmiot". To zbiór tekstów, w których Domka Skotarek opowiada m.in. o tęsknocie, poszukiwaniu siebie i zapuszczaniu korzeni. Nie zabrakło muzyki, która dopełnia poezję i staje się jej integralną częścią. Obok słów Kamil Węgiel, autor akwarelowych ilustracji do tomiku, malował na żywo. Ku uciesze publiczności na jego pracy pojawiły się charakterystyczne pszczyńskie kamieniczki. Można było obserwować, jak obraz powstaje krok po kroku, w rytmie słów i muzyki.

Nie zabrakło też festiwalowego deszczowania wiersza. Domka Skotarek odsłoniła na chodniku swój tekst: "Tak pięknie sobie Ciebie wymyśliłam, że aż szkoda się nie zakochać".

Takie spotkania pokazują, że poezja nie musi zamykać się na kartach książki. Może wybrzmieć na żywo, połączyć różne dziedziny sztuki i stworzyć przestrzeń do wspólnego przeżywania emocji.

Piątek: owacje na stojąco dla Andrzeja Seweryna

Spotkanie z Andrzejem Sewerynem było jednym z najmocniejszych punktów tegorocznej edycji Festiwalu Deszczowa Poezja. Charyzma artysty, jego bogate doświadczenia i opowieści o świecie teatru i filmu stworzyły wyjątkową okazję do poznania go nie tylko przez pryzmat ról, ale także osobistych refleksji. Wybitny aktor i reżyser teatralny oraz filmowy spotkał się z uczestnikami festiwalu w Starostwie Powiatowym w Pszczynie. Opowiadał o swojej drodze artystycznej, pracy na scenie i przed kamerą.

Kariera Andrzeja Seweryna obejmuje występy na scenach teatralnych, role filmowe oraz pracę w paryskim Comédie-Française, jednym z najbardziej prestiżowych zespołów teatralnych na świecie. Obecnie artysta kieruje Teatrem Polskim w Warszawie, pozostając jedną z ważnych postaci polskiego życia kulturalnego. Stworzył wiele niezapomnianych kreacji, a ostatnio ponownie przyciąga uwagę widzów rolą Tomasza Łęckiego w nowej ekranizacji "Lalki" Bolesława Prusa.

Spotkanie było również okazją do poznania mniej oczywistych aspektów jego pracy. W opowieściach o teatrze i filmie nie zabrakło anegdot zza kulis oraz wspomnień z kolejnych etapów kariery. Rozmowę poprowadził Andrzej Kurdziel.

Czwartek: z jednego wiersza powstał cały tomik. Sebastian Kowol zaprezentował swoją poezję

Podczas ubiegłorocznej edycji Festiwalu Deszczowej Poezji Sebastian Kowol, znany przede wszystkim jako muzyk, spontanicznie napisał krótki wiersz po śląsku. Jeden tekst uruchomił lawinę kolejnych pomysłów - w ciągu miesiąca powstało około 40 wierszy. Tak narodził się tomik "Jo już jes! Kaj mom godać?", który jest dzieckiem Festiwalu Deszczowa Poezja.

Promocja tomiku odbyła się 8 października w Kawiarni Weranda w Uzdrowisku Goczałkowice-Zdrój.

Wszystko zaczęło się w październiku 2025 roku podczas Festiwalu Deszczowa Poezja w Pszczynie. Sebastian Kowol występował tam jako muzyk. W pewnym momencie usłyszał opinię, że język śląski nie nadaje się do wyrażania wrażliwych treści w poezji. - Jo mom na nazwisko Kowol. Nie Kowal, tylko Kowol, ślonski chłop z Siemianowic Śląskich, więc mnie to dotknęło. Postanowiłem sprawdzić to na własną rękę i napisałem krótki wiersz, od razu na scenie. Tekst został zauważony i zostałem poproszony o jego wyrecytowanie - mówił autor, mieszkaniec powiatu pszczyńskiego. Jak sam wspomina, był to jego debiut w roli "poety", choć wtedy nie miał jeszcze pojęcia, dokąd go to zaprowadzi.

W rozmowie z Kubą Pieczką autor opowiedział o tym, jak z jednego wiersza powstała cała publikacja, w której śląskie słowa stają się punktem wyjścia do opowieści o codzienności, rodzinie, wspomnieniach i życiu na Śląsku. Nie brakuje w niej humoru i dystansu. Tomik ma jeszcze jeden charakterystyczny element. Ilustracje zamieszczone w publikacji są autorstwa Sebastiana Kowola.

- Cieszę się, że Festiwal Deszczowa Poezja stał się miejscem, w którym rodzą się takie pomysły. Historia tomiku Sebastiana pokazuje, że poezja może przyjść niespodziewanie i znaleźć swoje miejsce w języku, którym posługujemy się na co dzień. To także bardzo ciekawy sposób na zachowanie śląskich słów i pamięci o nich. Serdecznie gratuluję poetyckiego debiutu - mówi starosta pszczyński Grzegorz Wanot.

Autorowi gratulowały również Magdalena Czarnecka, zastępczyni burmistrza oraz Joanna Wiktorko, dyrektorka Ogniska Muzycznego w Pszczynie, z którym Sebastian Kowol jest związany jako nauczyciel.

Wieczór uzupełnił koncert Stowarzyszenia Fermata, które jest wydawcą tomiku. Publikacja została współfinansowana z budżetu Powiatu Pszczyńskiego.

Podczas promocji tomiku, autor "wydeszczował" również fragment swojego wiersza na chodniku Uzdrowiska. To znak rozpoznawczy festiwalu, że w przestrzeni powiatu zostają po nim fragmenty wierszy, nanoszone na chodniki specjalną techniką, dzięki temu stają się widoczne tylko wtedy, kiedy pada deszcz. Drugi fragment wiersza Sebastiana Kowola można czytać podczas deszczu na pszczyńskim rynku. Co ciekawe, sami autorzy nie wiedzą wcześniej, który fragment ich wierszy został wybrany.

Środa: promocja tomiku "Wbrew" z wierszami autorów skupionych wokół warsztatów Macieja Szczawińskiego w pckulu

Festiwal Deszczowa Poezja rozpoczął się w środę od spotkania z lokalnymi twórcami. W Skansenie - Zagrodzie Wsi Pszczyńskiej odbyła się promocja tomiku "Wbrew", zawierającego wiersze 30 autorów skupionych wokół warsztatów poetyckich prowadzonych w pckul-u przez Macieja Szczawińskiego - poetę, krytyka literackiego i dziennikarza.

Wśród autorów, których twórczość znalazła się w tomiku "Wbrew", są: Maciej Szczawiński, Małgorzata Bobak-Końcowa, Barbara Brandys-Caputa, Lucyna Brzozowska, Henryk Cierniak, Krystyna Dmyterko, Izabela Gardian, Ryszard Grajek, Tomasz Gruca, Katarzyna Hetmańska, Bo Jaroszek, Grażyna Juraszek, Wacław Kostrzewa, Marianna Kurczab, Jolanta Łukaszewicz, Adam Marek, Danuta Niemczyk, Ewa Pleszczyńska, Jolanta Skrzyńska-Gorska, Leszek Sobeczki, Barbara Solarska, Wiesław Sterniczuk, Natalia Strządała, Dawid Stwora, Jan Szafron, Ewa Witke, Emilia Wróbel oraz Piotr Zemanek. Publikacja przypomina również twórczość nieżyjących już poetek - Janiny Góreckiej i Romy Jegor.

- Fenomen poetycki Pszczyny można opisać w różnych aspektach. Dla mnie jest przed wszystkim tajemnicą ciągłości. Mijają lata, zmienia się wszystko, co można by ująć w takie czy inne "rozjaśniające" kategorie, a poezja nie opuszcza Pszczyny ani na moment - podkreśla w publikacji, jak również podczas spotkania w skansenie, Maciej Szczawiński.

Wydawcą publikacji jest Pszczyńskie Centrum Kultury. Tomik jest współfinansowany z budżetu Powiatu Pszczyńskiego oraz z budżetu Gminy Pszczyna. Autorom gratulowali starosta pszczyński Grzegorz Wanot, zastępca burmistrza Pszczyny Magdalena Czarnecka i dyrektor Miejsko-Powiatowej Biblioteki Publicznej w Pszczynie Teresa Musik.

- Jako Powiat Pszczyński współfinansujemy wydanie publikacji, wspierając tym samym lokalną kulturę i osoby, które poprzez poezję dzielą się własnym spojrzeniem i emocjami. Dobrze, że te różne głosy spotkały się w jednej książce i mogły wybrzmieć podczas inauguracji Festiwalu - mówi starosta pszczyński Grzegorz Wanot.

IV Festiwal Deszczowa Poezja oficjalnie otworzyli starosta Grzegorz Wanot, dyrektor MPBP Teresa Musik oraz pomysłodawcy festiwalu - Kinga Pławecka-Bratek i Jakub Pieczka. Literacki wieczór w skansenie dopełniła muzyka. Na zakończenie pierwszego dnia festiwalu wystąpił Jan Diug, znany jako Diugcello - wiolonczelista i absolwent Akademii Muzycznej w Łodzi. Artysta pokazuje, że wiolonczela może zabrzmieć w zupełnie nowy sposób, wykonując na niej własne interpretacje znanych utworów. Jego muzyczne covery publikowane w internecie zdobywają miliony wyświetleń. Podczas inauguracji Deszczowej Poezji publiczność mogła usłyszeć jego muzykę na żywo.

7 października w Szkole Podstawowej nr 3 w Pszczynie odbył się również II Powiatowy Konkurs Recytatorski "Literaci ziemi pszczyńskiej - znani i nieznani". Podczas promocji tomiku "Wbrew" swoje umiejętności recytatorskie zaprezentowały laureatki konkursu - Amelia Błażyca z klasy IV Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Studzienicach oraz Hanna Białoń z klasy VII Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Ćwiklicach.