Interwencja poselska dotycząca likwidacji Przedszkola nr 9. Jest odpowiedź MEN

O interwencji posłanki Marceliny Zawiszy portal czecho.pl pisał w artykule "Interwencja poselska dotycząca Przedszkola nr 9. Trafiła do burmistrza i MEN", natomiast o projektach uchwał czechowickiej Rady Miejskiej, które będą rozpatrywane we wtorek 28 kwietnia, w wiadomości "Likwidacja przedszkola i oddziałów przedszkolnych. Do radnych trafiły projekty uchwał".

Poniżej publikujemy pełną treść odpowiedzi Katarzyny Lubnauer, sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej, na pismo posłanki posłanki partii Razem Marceliny Zawiszy.

Szanowna Pani Poseł,

w odpowiedzi na interwencję poselską z 3 kwietnia 2026 r. w sprawie wstrzymania naboru do publicznego przedszkola nr 9 w Czechowicach-Dziedzicach , uprzejmie wyjaśniam.

Sprawa poruszonej przez Panią Poseł likwidacji przedszkola wskazuje jak dalece wyczerpała się dotychczasowa formuła działań podejmowanych w procesie likwidacji przedszkoli, szkół i placówek. Przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, regulujące procedurę likwidacji nie uległy zmianie od 2016 roku. Zgodnie z obowiązującymi regulacjami decyzję o likwidacji samorządowej szkoły, a w efekcie zmian w sieci szkół, podejmuje organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego (stosowne uchwały).

Zgodnie z art. 89 ustawy - Prawo oświatowe, wyrażony w uchwale jednostki samorządu terytorialnego zamiar likwidacji szkoły, na wniosek tej jednostki, opiniuje kurator oświaty. Negatywna opinia kuratora oświaty ma charakter wiążący dla jednostki samorządu terytorialnego. Z kolei opinia pozytywna kuratora nie obliguje gminy do dokonania zamierzonej zmiany organizacyjnej.

Z ukształtowanej linii orzeczniczej wynika, że kurator oświaty wydając wspomnianą opinię powinien badać jedynie spełnienie warunków formalnych takich jak prawidłowość terminu zamierzonej likwidacji, wskazanie szkoły, do której będą uczęszczać uczniowie po likwidacji, zapewnienie o organizacji dowozu do przedszkola lub szkoły, jeśli jest konieczny, oraz skuteczność powiadomienia rodziców.

Wprowadzone w roku 2016 inadal obowiązujące przepisy nie zobowiązują gminy do konsultacji społecznych w przypadku zamiaru likwidacji przedszkola lub szkoły, czy też przedstawienia społeczności lokalnej powodów ograniczenia liczby przedszkoli w sposób zaproponowany przez samorząd lokalny. Przepisy te nie wskazują także obszarów, które powinny podlegać ocenie w związku z wydaniem opinii kuratora oświaty. Postanowienia kuratora opiniujące zamiar likwidacji szkoły podlega kontroli ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w przypadkach opisanych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Dlatego tak ważne jest wejście w życie ustawy z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta została podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 2 kwietnia br. a opublikowana 10 kwietnia 2026 r. (Dz.U. poz. 504). Ustawa ta przede wszystkim daje możliwości lepszego dostosowania sieci publicznych szkół do zmian demograficznych oraz wprowadza możliwość wykorzystania budynków oświatowych na potrzeby lokalnej społeczności. Zawiera także pakiet przepisów zmieniających procedurę likwidacji przedszkola, szkoły lub placówki.

Pozostawiając wiążącą, pozytywną opinię kuratora oświaty, określono w niej obszary podlegające ocenie organu nadzoru pedagogicznego w przypadku zamiaru likwidacji szkoły (w ustawie przez szkołę rozumie się także przedszkole). W ustawie proponuje się także wprowadzenie konsultacji społecznych, w tym bezpośredniego spotkania władz lokalnych z rodzicami uczniów likwidowanej szkoły.

Obecnie rodzice są tylko adresatami zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły, wielokrotnie wskazującymi na brak szczegółowych informacji z samorządu i brak wpływu na jego decyzje. Ustawa gwarantuje lokalnej społeczności, w tym rodzicom uczniów, dostęp do pełnej informacji o analizach i powodach, które legną u podstaw likwidacji szkoły.

Zgodnie z art. 89a ustawy - Prawo oświatowe, władze lokalne będą miały obowiązek, na 6 miesięcy przed zamierzoną likwidacją szkoły, udostępnienia wszystkim mieszkańcom:

1) analiz lub dokumentów uzasadniających likwidację szkoły;

2) informacji o sposobie realizacji obowiązku zapewnienia możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe - kształcącej także w tym samym lub zbliżonym zawodzie, oraz informacji o niepogorszeniu warunków nauki, wychowania i opieki zapewnianych uczniom szkoły, której dotyczy likwidacja, oraz uczniom szkoły lub szkół wskazanych jako miejsce kontynuowania nauki;

3) informacji o planowanym obwodzie szkoły lub planowanych obwodach szkół wskazanych jako miejsce kontynuowania nauki - w przypadku zamiaru likwidacji szkoły podstawowej;

4) informacji o planowanej organizacji transportu i opieki, o których mowa w art. 39 ust. 3 - 4a ustawy - Prawo oświatowe, a w przypadku szkoły podstawowej, w której zorganizowano oddział przedszkolny - również informacji o planowanej organizacji transportu i opieki, o których mowa w art. 32 ust. 5 i 6 tej ustawy, w szczególności informacji o trasach przewozu, miejscach oczekiwania uczniów na transport oraz czasie przewozu z poszczególnych miejsc oczekiwania na transport do szkoły lub do szkół wskazanych jako miejsce kontynuowania nauki, a w przypadku likwidacji szkoły ponadpodstawowej - także informacji o połączeniach komunikacji publicznej umożliwiających uczniom dotarcie do szkoły lub do szkół wskazanych jako miejsce kontynuowania nauki;

5) informacji o:

a)możliwości i miejscu zapoznania się przez mieszkańców jednostki samorządu terytorialnego z ww. analizami, dokumentami i informacjami,

b) możliwości, sposobie i miejscu składania uwag i wniosków dotyczących zamierzonej likwidacji szkoły oraz o terminie ich składania, który nie może być krótszy niż 14 dni od dnia zamieszczenia zawiadomienia o zamiarze likwidacji szkoły,

c) adresie strony podmiotowej urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego wBiuletynie Informacji Publicznej, na której będzie zamieszczone zbiorcze stanowisko wobec zgłoszonych ww. uwag i wniosków.

Zgodnie z art. 89b ustawy - Prawo oświatowe, opinia kuratora oświaty dotycząca likwidacji szkoły będzie wydawana w ciągu 60 dni od dnia doręczenia kuratorowi oświaty stosownego zawiadomienia. Oznacza to, że opinia kuratora oświaty będzie znana najpóźniej pod koniec kwietnia lub w pierwszych dniach maja.

Opinia ta będzie wydawana po zapoznaniu z uchwałą intencyjną dotyczącą zamiaru likwidacji szkoły, analizami, dokumentami i informacjami związanymi z likwidacją szkoły, a także po przeprowadzeniu oględzin w szkole, której dotyczy likwidacja, oraz w szkole lub w szkołach wskazanych jako miejsce kontynuowania nauki.

Opinia kuratora oświaty - tak jak obecnie - będzie zawierać ocenę zgodności z prawem zamierzonej likwidacji szkoły, ale będzie ona zawierać także ocenę:

1) sposobu realizacji obowiązku zapewnienia możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu oraz ocenę czy warunki nauki, wychowania i opieki zapewniane uczniom szkoły, której dotyczy likwidacja, oraz uczniom szkoły lub szkół wskazanych jako miejsce kontynuowania nauki nie ulegną pogorszeniu;

2) planowanej organizacji transportu i opieki, o których mowa w art. 39 ust. 3-4a ustawy - Prawo oświatowe, a w przypadku szkoły podstawowej, w której zorganizowano oddział przedszkolny - również ocenę planowanej organizacji transportu i opieki, o których mowa w art. 32 ust. 5 i 6 tej ustawy, w szczególności ocenę tras przewozu, miejsc oczekiwania uczniów na transport oraz czasu przewozu z poszczególnych miejsc oczekiwania na transport do szkoły lub do szkół wskazanych jako miejsce kontynuowania nauki, a w przypadku likwidacji szkoły ponadpodstawowej - także ocenę połączeń komunikacji publicznej umożliwiających uczniom dotarcie do szkoły lub do szkół wskazanych jako miejsce kontynuowania nauki;

3) zgodności z warunkami określonymi w art. 39 ust. 1, 2, 5a-5b, 5d i 7a tej ustawy planowanego obwodu szkoły lub planowanych obwodów szkół wskazanych jako miejsce kontynuowania nauki - w przypadku zamiaru likwidacji szkoły podstawowej.

W ustawie z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw zadbano więc, aby rodzice uczniów likwidowanej szkoły (przedszkola) mieli możliwość bezpośredniego spotkania z przedstawicielami władz lokalnych oraz żeby opinia kuratora oświaty o zamierzonej likwidacji była oparta o ocenę obszarów wskazanych wustawie. Zarówno likwidacja jak i przekształcenie szkoły, a także zmiana szkolnego obwodu nie jest możliwa i nie będzie możliwa bez uzyskania pozytywnej opinii kuratora oświaty.

Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer Sekretarz Stanu

Katarzyna LubnauerSekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej