Sprawa odoru w centrum miasta trafiła do ministerstwa. Jest odpowiedź

Do biura posłanki Małgorzaty Pępek zgłosili się mieszkańcy Czechowic-Dziedzic, wskazując na narastający problem uciążliwości zapachowych związanych z działalnością zakładu produkcyjnego zlokalizowanego w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej.

- Jak wynika z przekazanych informacji, od kilku lat mieszkańcy doświadczają intensywnych odorów o charakterze padliny i rozkładających się odpadów zwierzęcych. Według ich relacji uciążliwości występują cyklicznie, szczególnie w godzinach wieczornych oraz w weekendy, uniemożliwiając normalne korzystanie z mieszkań, balkonów, ogrodów i przestrzeni publicznej. Mieszkańcy wskazują również, że problem negatywnie wpływa na komfort życia, a w niektórych przypadkach powoduje dolegliwości, takie jak bóle głowy czy nudności - przekazała w swojej interpelacji do minister klimatu i środowiska.

- Przedstawiona sytuacja po raz kolejny uwidacznia problem wielokrotnie podnoszony w debacie publicznej, dotyczący tzw. ustawy odorowej. Pomimo prowadzonych w poprzednich latach prac legislacyjnych, w polskim porządku prawnym nadal nie funkcjonuje jedna, kompleksowa regulacja dotycząca przeciwdziałania uciążliwościom zapachowym oraz określająca jasne zasady lokalizacji instalacji mogących powodować emisję odorów w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej - dodała parlamentarzystka.

- Obecnie organa administracji są zmuszone korzystać z rozproszonych przepisów prawa, które nie zapewniają skutecznych i jednoznacznych instrumentów ochrony mieszkańców przed tego rodzaju uciążliwościami. W praktyce prowadzi to do licznych sporów społecznych oraz poczucia bezradności zarówno mieszkańców, jak i organów administracji - zwróciła uwagę posłanka.

W związku z powyższym posłanka Małgorzata Pępek zwróciła się do minister z następującymi pytaniami:

• Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi obecnie prace nad przygotowaniem kompleksowych przepisów regulujących kwestie uciążliwości odorowych, określanych potocznie jako "ustawa odorowa"?
• Jeżeli tak, na jakim etapie znajdują się te prace oraz jaki jest przewidywany termin przedstawienia projektu ustawy?
• Czy planowane regulacje będą przewidywały jednoznaczne kryteria lokalizacji instalacji mogących powodować uciążliwości zapachowe, w szczególności w odniesieniu do odległości od zabudowy mieszkaniowej?
• Czy ministerstwo analizuje możliwość wprowadzenia skuteczniejszych instrumentów prawnych umożliwiających organom administracji szybkie reagowanie na przypadki długotrwałych i intensywnych emisji odorów?
• Czy problem zgłaszany przez mieszkańców Czechowic-Dziedzic może zostać objęty szczególną analizą przez właściwe służby oraz czy ministerstwo planuje podjęcie działań systemowych, które pozwolą zapobiegać podobnym sytuacjom w innych miejscowościach?

Na interpelację posłanki odpowiedział Krzysztof Bolesta, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska. Poniżej pełna treść odpowiedzi.

1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi obecnie prace nad przygotowaniem kompleksowych przepisów regulujących kwestie uciążliwości odorowych, określanych potocznie jako "ustawa odorowa"?

Ministerstwie Klimatu i Środowiska trwają obecnie wewnętrzne prace uzgodnieniowe nad projektem mającym na celu przeciwdziałanie uciążliwości zapachowej, a także prace związane z przygotowaniem wniosku o wpis tego projektu do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów wraz z opracowaniem oceny skutków regulacji (OSR).

2. Jeżeli tak, na jakim etapie znajdują się te prace oraz jaki jest przewidywany termin przedstawienia projektu ustawy?

Na obecnym etapie nie jest możliwe określenie terminu przedstawienia projektu ustawy.

3. Czy planowane regulacje będą przewidywały jednoznaczne kryteria lokalizacji instalacji mogących powodować uciążliwości zapachowe, w szczególności w odniesieniu do odległości od zabudowy mieszkaniowej?

Kwestia wprowadzenia jednoznacznych kryteriów lokalizacji instalacji, mogących powodować uciążliwości zapachowe, w tym określenia minimalnych odległości od zabudowy mieszkaniowej, była już przedmiotem analiz prowadzonych w poprzednich latach. Przeprowadzone ekspertyzy wskazywały, że zastosowanie wyłącznie kryterium odległościowego nie gwarantuje skutecznego wyeliminowania uciążliwości zapachowych.

Zgodnie z wnioskami zawartymi w ekspertyzie "Bezpieczne odległości od zabudowań dla przedsięwzięć, których funkcjonowanie wiąże się z ryzykiem powstawania uciążliwości zapachowej"1, nawet przy zachowaniu określonych odległości od zabudowy mieszkaniowej nadal może dochodzić do występowania uciążliwości odorowych. Wynika to z faktu, że ich poziom zależy od wielu czynników, takich jak rodzaj i wielkość źródła emisji, zastosowane technologie ograniczania emisji, ukształtowanie terenu czy warunki meteorologiczne.

W związku z powyższym, samo ustanowienie sztywnych wymogów odległościowych nie stanowi wystarczającego i skutecznego narzędzia do ograniczania uciążliwości zapachowych, co zostało potwierdzone w dotychczasowych analizach i opracowaniach eksperckich.

Jednym z podstawowych narzędzi, ograniczających lokalizowanie przedsięwzięć potencjalnie uciążliwych w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej pozostaje polityka przestrzenna prowadzona na poziomie gminy. Potencjalne negatywne skutki planowanych działań i przedsięwzięć są identyfikowane na etapie planowania przestrzennego, w szczególności w toku opracowywania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, które przed uchwaleniem wymagają przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. W ramach tych instrumentów możliwe jest wprowadzanie zapisów ograniczających lub wykluczających lokalizację określonych rodzajów przedsięwzięć na danym obszarze.

4. Czy Ministerstwo analizuje możliwość wprowadzenia skuteczniejszych instrumentów prawnych umożliwiających organom administracji szybkie reagowanie na przypadki długotrwałych i intensywnych emisji odorów?

Ministerstwo analizując zagadnienia związane z przeciwdziałaniem uciążliwościom zapachowym, pracuje nad rozwiązaniem prawnym, pozwalającym na skuteczniejsze reagowanie w przypadkach długotrwałych i intensywnych emisji odorów. Proponowane rozwiązania powinny odpowiadać na zidentyfikowane problemy i luki w obowiązujących regulacjach, a także pozostawać adekwatne do rodzaju i skali stwierdzonych uciążliwości. Z uwagi na złożony charakter problematyki odorowej oraz zróżnicowanie źródeł emisji, konieczne jest wypracowanie instrumentów prawnych, które będą skuteczne, proporcjonalne i możliwe do praktycznego stosowania przez właściwe organy administracji.

5. Czy problem zgłaszany przez mieszkańców Czechowic-Dziedzic może zostać objęty szczególną analizą przez właściwe służby oraz czy Ministerstwo planuje podjęcie działań systemowych, które pozwolą zapobiegać podobnym sytuacjom w innych miejscowościach?

Ministerstwo wystąpi do Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska o analizę sytuacji i podejmowanych działań przez właściwe organy, odnoszących się do zgłoszeń mieszkańców Czechowic-Dziedzic.

Krzysztof BolestaSekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska