Grób powstańca śląskiego kpt. Waleriana Fajfera oznaczony znakiem "Tobie Polsko"

W uroczystości wzięli udział m.in. senator Agnieszka Gorgoń-Komor, poseł Maciej Tomczykiewicz, wicewojewoda śląski Michał Kopański, prezes Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Mateusz Pindel oraz starosta bielski Andrzej Płonka. Obecni byli również samorządowcy z terenu powiatu bielskiego.

Gminę Czechowice-Dziedzice reprezentowali zastępcy burmistrza Maciej Kołoczek i Paweł Mrowiec, sekretarz miasta Grzegorz Wąsik, przewodniczący Rady Miejskiej Damian Żelazny, wiceprzewodniczący Radosław Hudziec oraz radni Rady Miejskiej, którzy wystawili poczet sztandarowy.

Powstaniec śląski, żołnierz i konspirator

Walerian Fajfer urodził się 8 grudnia 1906 roku w Dankowicach. Uczestniczył w II i III powstaniu śląskim, walcząc w 6. kompanii 2. pułku piechoty pszczyńskiej. Był członkiem Związku Powstańców Śląskich, Związku Weteranów Powstań Śląskich oraz Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. Za swoją działalność został odznaczony Śląskim Krzyżem Powstańczym.

W okresie II Rzeczypospolitej służył jako zawodowy żołnierz. Był ułanem 19. Pułku Ułanów Wołyńskich w Ostrogu na Wołyniu, gdzie ukończył szkołę podoficerską. Następnie służył w 21. Dywizji w Bielsku jako wachmistrz kawalerii i instruktor przysposobienia obronnego.

We wrześniu 1939 roku uczestniczył w walkach obronnych na terenie Czechowic i Dziedzic. Odpowiadał także za wywiezienie części maszyn oraz tajnych dokumentów z Walcowni Metali "Dziedzice". Podczas niemieckich nalotów dostarczył je do Dębicy.

Po zakończeniu kampanii wrześniowej zaangażował się w działalność konspiracyjną. Od listopada 1939 do maja 1940 roku działał w Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej, gdzie pełnił funkcję zastępcy dowódcy plutonu.

W maju 1940 roku został aresztowany przez Gestapo w Dziedzicach. Przewieziono go do Bielska, a następnie Berlina, gdzie był brutalnie przesłuchiwany pod zarzutem napadów zbrojnych na niemieckich funkcjonariuszy oraz działalności antyhitlerowskiej.

Po zwolnieniu 28 grudnia 1940 roku ponownie został aresztowany w styczniu 1941 roku. W latach 1942-1945 był robotnikiem przymusowym w Berlinie, pracując w firmie Henning & Heuer, a także więźniem obozu koncentracyjnego w Nardenham.

Powrót do Dankowic i powojenne represje

W sierpniu 1945 roku Walerian Fajfer wrócił do rodzinnych Dankowic. Wkrótce został aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa w Dziedzicach i przewieziony do aresztu w Świdnicy, gdzie był poddawany brutalnym torturom. Jak podaje gmina Czechowice-Dziedzice, do końca życia zmagał się z poważnymi chorobami będącymi następstwem wojennych i powojennych przeżyć.

Po wyjściu z więzienia do 1950 roku pracował w kamieniołomach w Świdnicy. Z powodu swojej patriotycznej działalności przed wojną miał problemy ze znalezieniem pracy w rodzinnych stronach. Pracował m.in. jako księgowy na Dolnym Śląsku, a później jako cieśla.

Walerian Fajfer zmarł 16 stycznia 1984 roku. 17 kwietnia 1986 roku Rada Państwa, w uznaniu jego zasług bojowych, mianowała go na stopień podporucznika.